تبصره‌ـ شهرداري‌ در مورد تعطيل‌ و تخريب‌ و انتقال‌ به‌ خارج‌ از شهر مكلف‌ است‌ مراتب‌ را ضمن‌ دادن‌ مهلت‌ مناسبي‌ به‌ صاحبان‌ آنها ابلاغ‌ نمايد واگر صاحب‌ ملك‌ به‌ نظر شهرداري‌ معترض‌ باشد بايد ظرف‌ مدت‌ ده‌ روز اعتراض‌ خود را به‌ كميسيوني‌ مركب‌ از سه‌ نفر كه‌ از طرف‌ انجمن‌ شهر انتخاب‌ خواهند شد تسليم‌ كند، رأي‌ كميسيون‌ قطعي‌ و لازم‌الاجراست‌. هرگاه‌ رأي‌ كميسيون‌ مبني‌ برتأييد نظرشهرداري‌ باشد و يا صاحب‌ ملك‌ در موقع‌ اعتراض‌ نكرده‌ و يا در مهلت‌ مقرر شخصاًاقدام‌نكند شهرداري‌ بوسيله‌ مأمورين‌ خود راساً اقدام‌ خواهد نمود."

-         آيين نامه اجرايي قانون مؤسسات حمل و نقل و تعميرگاه ها و گاراژهاي عمومي – فصل 5 ماده 58 – 1346 در مورد پوشش مخصوص محل تعميرگاه ها به گونه اي که مانع انتشار صدا شود.

-         آيين نامه راهنمايي و رانندگي – 1347 در مورد بوق و وسايل اخبار صوتي داراي صداي ناهنجار که در سال 1370 اصلاح و براي صداي ناهنجار اگزوز و بوق جريمه تعيين شد.

-         آيين نامه  اجرايي قانون تشديد مجازات موتورسيکلت سواران – 1366 در مورد توقف موتورسيکلت هايي که صداي ناهنجار توليد مي کنند.

قوانين و مقررات سازمان حفاظت محيط زيست

1- قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست مصوب 28/3/1353 و اصلاحيه 24/8/1371 که در آن براي اولين بار  آلودگي صوتي به شرح زير وارد ادبيات حقوقي ايران شد:

 "رديف 4 بند الف ماده 6 :      طرز جلوگيري ازپخش وايجاد صداهاي زيان آوربه محيط زيست

ماده 10- مقررات جلوگيري ازآلودگي با تخريب محيط زيست وجلوگيري از پخش و ايجاد صداهاي زيان آور به محيط زيست وهمچنين ضوابط تعيين معيار وميزان آلودگي موضوع ماده 9 اين قانون و محدوديت و ممنوعيت هاي مربوط به حفظ وبهبود وبهسازي محيط زيست به موجب آيين نامه هايي خواهدبود که به تصويب کميسيون هاي جهادکشاورزي وبهداشت درمان وآموزش پزشکي ودادگستري مجلسين برسد.

ماده 11- سازمان باتوجه به مقررات وضوابط مندرج درآيين نامه هاي مذکور درماده 10کارخانجات وکارگاه هايي راکه موجبات آلودگي محيط زيست رافراهم مي نمايند مشخص ومراتب راکتبا با ذکر دلايل برحسب مورد به صاحبان يا مسئولان آنها اخطار مي نمايد که ظرف مدت معيني نسبت به رفع موجبات آلودگي مبادرت يا ازکار وفعاليت خودداري کنند . درصورتي که درمهلت مقرر اقدام ننمايد به دستور سازمان ازکار وفعاليت آنها ممانعت به عمل خواهد آمد.

درصورتي که اشخاص ذينفع نسبت به اخطار يادستور سازمان معترض باشند مي توانند به دادگاه عمومي**محل شکايت نمايند، دادگاه فورا وخارج ازنوبت به موضوع رسيدگي مي کند ودرصورتي که اعتراض را وارد تشخيص دهدرأي به ابطال اخطار يا رفع ممانعت خواهدداد. رأي دادگاه قطعي است.

تبصره – رئيس سازمان مي تواند درمورد منابع وعواملي که خطرات فوري دربرداشته باشند بدون اخطار قبلي دستور ممانعت ازادامه کاروفعاليت آنها را بدهد.

 

ماده 12- صاحبان يا مسئولان کارخا نجات وکارگاه هاي موضوع ماده 11 مکلفند به محض ابلاغ دستور سازمان ، کاريا فعاليت ممنوع شده را متوقف وتعطيل نمايند. ادامه کار يا فعاليت مزبور منوط به اجازه سازمان  يا رأي دادگاه صلاحيت دارخواهد بود. درصورت تخلف به حبس ازشصت ويک روز تا يکسال ويا پرداخت جزاي نقدي ازپنج هزارريال تا پنجاه هزارريال يا به هردو مجازات محکوم خواهندشد.

ماده 13- کساني که ازمقررات وضوابط مذکور درآيين نامه هاي موضوع ماده 10تخلف نمايند برحسب مورد که درآيين نامه هاي مذبور تعيين خواهدشد به جزاي نقدي ازپانصد ريال تا پنجاه هزارريال محکوم خواهندشد."

2- قانون  نحوه جلوگيري از آلودگي هوا مصوب 3/2/1374:

" ماده‌ 27ـ ايجاد هر گونه‌ آلودگي‌ صوتي‌ بيش‌ از حد مجاز ممنوع‌ مي‌باشد. آيين‌نامه‌ جلوگيري‌ از آلودگي‌ صوتي‌ توسط‌ سازمان‌ حفاظت‌ محيط‌زيست‌ تهيه‌ و به‌ تصويب‌ هيأت‌ وزيران‌ خواهد رسيد.

ماه‌ 32ـ مسئولين‌ آلودگي‌ حاصل‌ از منابع‌ متفرقه‌ و منابع‌ خانگي‌ و همچنين‌ عاملين‌ آلودگي‌ صوتي‌ به‌ جزاي‌ نقدي‌ از سي‌هزار ريال‌ تا سيصدهزارريال‌ و در صورت‌ تكرار از يكصدهزار ريال‌ تا يك‌ميليون‌ ريال‌ محكوم‌ خواهند شد."

 

3- آيين نامه اجرايي نحوه جلوگيري از آلودگي صوتي مصوب 19/3/1378:

"1ـ صدا يا صوت‌ عبارت‌ است‌ از امواج‌ طولي‌ كه‌ از ارتعاش‌ سريع‌ اجسام‌ و مواد اعم‌ از جامد، مايع‌ و گاز توليد مي‌شود.

2ـ آلودگي‌ صوتي‌ عبارت‌ است‌ از پخش‌ و انتشار هرگونه‌ صوت‌ و صدا و ارتعاش‌ مربوط‌ بيش‌ از حد مجاز و مقرر در فضاي‌ باز (غيرسرپوشيده‌).

 3ـ حد مجاز آلودگي‌ صوتي‌ كه‌ استاندارد آلودگي‌ صوتي‌ هم‌ ناميده‌ مي‌شود، عبارت‌ است‌ از ميزان‌ و مشخصات‌ ويژه‌اي‌ كه‌ با توجه‌ به‌ اصول‌ حفاظت‌ محيط‌زيست‌ و بر مبناي‌ واحد اندازه‌گيري‌ صدا براي‌ منابع‌ مولد آلودگي‌ صوتي‌ و فضاي‌ مورد انتشار و محيط‌هاي‌ مختلف‌ تعيين‌ مي‌شود.

 4ـ واحد اندازه‌گيري‌ صدا يا صوت‌ «دسي‌ بل‌» مي‌باشد.

 5ـ عامل‌ آلودگي‌ صوتي‌ كه‌ به‌ اختصار عامل‌ آلودگي‌ نيز ناميده‌ مي‌شود، عبارت‌ است‌ از هر شخص‌ حقيقي‌ كه‌ اداره‌ يا تصدي‌ منابع‌ ثابت‌ و هدايت‌ منابع‌ سيار مولد آلودگي‌ صوتي‌ را خواه‌ براي‌ خود، يا به‌ نمايندگي‌ از طرف‌ شخص‌ يا اشخاص‌ حقيقي‌ ديگر بر عهده‌ داشته‌ و يا شخصاً به‌ طرق‌ مختلف‌ عامل‌ ايجاد آلودگي‌ است‌.

 6ـ منابع‌ و كانونهاي‌ آلودگي‌ صوتي‌ كه‌ به‌ اختصار منابع‌ آلوده‌كننده‌ ناميده‌ مي‌شود، عبارتند از:

 الف‌ـ نيروگاهها و پالايشگاهها

 ب‌ـ كارخانه‌ها و كارگاهها

 ج‌ـ وسايل‌ نقليه‌ موتوري‌ اعم‌ از هوايي‌، دريايي‌، زميني‌ و زيرزميني‌

 دـ فرودگاهها، پايانه‌هاي‌ حمل‌ و نقل‌ و توقفگاههاي‌ دايمي‌ وسايل‌ نقليه‌ موتوري‌

 هـ تعميرگاههاي‌ وسايل‌ نقليه‌ موتوري‌ و آن‌ دسته‌ از واحدهاي‌ صنفي‌ كه‌ فعاليت‌ آنها با آلودگي‌ صوتي‌ ملازمه‌ دارد.

 وـ ميادين‌ تير و محلهاي‌ تمرين‌ نظامي‌.

 زـ ساير منابع‌ مانند ژنراتورها و موتورهاي‌ توليد برق‌، استقرار بلندگوها در اماكن‌ عمومي‌ و محوطه‌هاي‌ غيرسرپوشيده‌، مباشرت‌ به‌ هر عمل‌ يا ترك‌ عمل‌ـ كه‌ ايجاد آلودگي‌ صوتي‌ نمايد.

 7ـ منظور از سازمان‌، سازمان‌ حفاظت‌ محيط‌زيست‌ و مقصود از قانون‌، قانون‌ نحوه‌ جلوگيري‌ از آلودگي‌ هواـ مصوب‌ 1374/2/3 ـ مي‌باشد.

 ماده‌ 2ـ مبادرت‌ به‌ هرگونه‌ اقدامي‌ كه‌ موجبات‌ آلودگي‌ صوتي‌ را فراهم‌ نمايد ممنوع‌ مي‌باشد. حد مجاز يا استاندارد آلودگي‌ صوتي‌ توسط‌ سازمان‌ حفاظت‌ محيط‌زيست‌ با همكاري‌ دستگاههاي‌ ذيربط‌ تهيه‌ و به‌ تصويب‌ شورايعالي‌ محيط‌زيست‌ مي‌رسد.

 ماده‌ 3ـ سازمان‌ ضمن‌ شناسايي‌ منابع‌ و كانونهاي‌ آلودگي‌ موضوع‌ بند (6) ماده‌ (1) اين‌ آيين‌نامه‌ و تعيين‌ ميزان‌ آلودگي‌ آنها براساس‌ استانداردهاي‌ موضوع‌ ماده‌ (2) مراتب‌ را به‌ عامل‌ يا عاملين‌ منابع‌ مذكور اعلام‌ نموده‌ و مهلت‌ مناسبي‌ را براي‌ رفع‌ آلودگي‌ تعيين‌ مي‌كند عاملين‌ منابع‌ صوتي‌ مذكور مكلفند در مهلت‌ مناسب‌ تعيين‌ شده‌ حسب‌ مورد نسبت‌ به‌ رفع‌ آلودگي‌ صوتي‌ اقدامي‌ نمايند.

 تبصره‌ـ روشهاي‌ سنجش‌ ميزان‌ آلودگي‌ صوتي‌ و شرايط‌ ارائه‌ نتايج‌ مربوط‌ توسط‌ سازمان‌ تعيين‌ و بنا به‌ مورد به‌ عاملين‌ اعلام‌ خواهد شد.

 ماده‌ 4ـ در صورتي‌ كه‌ عاملين‌ آلودگي‌ در كارخانجات‌ و كارگاهها در پايان‌ مهلت‌ مقرر نسبت‌ به‌ رفع‌ آلودگي‌ صوتي‌ اقدام‌ ننمايند؛ از فعاليت‌ اينگونه‌ منابع‌ به‌ ترتيب‌ مقرر در ماده‌ (16) قانون‌ ممانعت‌ به‌ عمل‌ خواهد آمد.

 ماده‌ 5ـ سازمان‌ مجاز است‌ در اجراي‌ وظايف‌ قانوني‌ خود و اطمينان‌ از رعايت‌ مفاد قانون‌ و اين‌ آيين‌نامه‌ هر زمان‌ كه‌ لازم‌ بداند هر يك‌ از منابع‌ آلوده‌كننده‌ را بازرسي‌ نمايد.

 تبصره‌ـ با عاملين‌ و يا هر شخص‌ ديگري‌ كه‌ به‌ طور مستقيم‌ يا غيرمستقيم‌ از انجام‌ بازرسي‌ و يا تعيين‌ ميزان‌ آلودگي‌ صوتي‌ جلوگيري‌ نموده‌ و يا از ارائه‌ آمار و اطلاعات‌ مورد نياز سازمان‌ خودداري‌ نمايد طبق‌ ماده‌ (30) قانون‌ رفتار خواهد شد.

 ماده‌ 6ـ مراكز معاينه‌ و آزمايش‌ وسايل‌ نقليه‌ موتوري‌ موضوع‌ ماده‌ (5) قانون‌ موظفند انواع‌ وسايل‌ نقليه‌ موتوري‌ مورد بازديد را از جهت‌ استانداردها و حد مجاز آلودگي‌ صوتي‌ نيز تحت‌ آزمايش‌ و معاينه‌ قرار دهند.

 ماده‌ 7ـ به‌ كار انداختن‌ و تردد هرگونه‌ وسيله‌ نقليه‌ موتوري‌ مولد آلودگي‌ صوتي‌ ممنوع‌ مي‌باشد. نيروي‌ انتظامي‌ از تردد هر نوع‌ وسيله‌ نقليه‌ موتوري‌ فاقد گواهينامه‌ موضوع‌ ماده‌ (6) ممانعت‌ به‌ عمل‌ آورده‌ و عاملين‌ يا رانندگان‌ اينگونه‌ وسايل‌ نقليه‌ را به‌ مجازاتهاي‌ مقرر در ماده‌ (32) قانون‌ محكوم‌ خواهند نمود.

 ماده‌ 8ـ توليدكنندگان‌، سازندگان‌ و واردكنندگان‌ وسايل‌ نقليه‌ موتوري‌ موظفند هنگام‌ ساختن‌ و توليد يا وارد كردن‌ وسايل‌ نقليه‌ موتوري‌ و قطعات‌ آنها (انباره‌ اگزوزـ لاستيك‌ـ بوق‌ـ لنت‌ ترمزـ انواع‌ ياتاقان‌ و بلبرينگ‌) استانداردها و حد مجاز آلودگي‌ صوتي‌ حاصل‌ از اينگونه‌ منابع‌ را كه‌ توسط‌ سازمان‌ در اختيار آنان‌ قرار خواهد گرفت‌، رعايت‌ نمايند.

 ماده‌ 9ـ كليه‌ هواپيماهايي‌ كه‌ در ايران‌ ثبت‌ مي‌شوند و يا در آسمان‌ ايران‌ به‌ پرواز درمي‌آيند يا در فرودگاههاي‌ آن‌ تردد مي‌نمايند، ملزم‌ به‌ رعايت‌ ضوابط‌ و استانداردهاي‌ سازمان‌ هوانوردي‌ بين‌المللي‌ (1974ـ  ICAO ) مي‌باشند.

 تبصره‌ 1ـ نظارت‌ بر اجراي‌ اين‌ ماده‌ بر عهده‌ سازمان‌ هواپيمايي‌ كشوري‌ است‌.

 تبصره‌ 2ـ رسيدگي‌ به‌ شكايتهاي‌ واصله‌ به‌ سازمان‌ محيط‌زيست‌ از طريق‌ سازمان‌ هواپيمايي‌ انجام‌ خواهد شد.

 ماده‌ 10ـ احداث‌ و توسعه‌ و تغيير محل‌ فرودگاهها، پايانه‌هاي‌ حمل‌ و نقل‌ و توقفگاههاي‌ دايمي‌ وسايل‌ نقليه‌ موتوري‌ سنگين‌ موكول‌ به‌ انجام‌ ارزيابي‌ زيست‌محيطي‌ براساس‌ الگوي‌ مصوب‌ شورايعالي‌ محيط‌زيست‌ و تأييد سازمان‌ حفاظت‌ محيط‌زيست‌ براي‌ استقرار در محل‌ مناسب‌ از جهت‌ رعايت‌ حد مجاز آلودگي‌ صوتي‌ مي‌باشد.

 تبصره‌: انجام‌ ارزيابي‌ زيست‌محيطي‌ در فرودگاهها، با همكاري‌ سازمان‌ هواپيمايي‌ كشوري‌ انجام‌ خواهد شد.

 ماده‌ 11ـ استقرار و فعاليت‌ تعميرگاههاي‌ وسايل‌ نقليه‌ موتوري‌ و واحدهاي‌ صنفي‌ آلوده‌كننده‌ موضوع‌ بند «ه» رديف‌ (6) ماده‌ (1) اين‌ آيين‌نامه‌ موكول‌ به‌ رعايت‌ حد مجاز آلودگي‌ صوتي‌ مي‌باشد عاملين‌ اينگونه‌ منابع‌ آلوده‌كننده‌ موظفند حد مجاز آلودگي‌ صوتي‌ مربوط‌ را رعايت‌ نمايند در غير اين‌ صورت‌ به‌ مجازاتهاي‌ مقرر در ماده‌ 32 قانون‌ محكوم‌ خواهند شد.

 ماده‌ 12ـ در صورتي‌ كه‌ رفع‌ آلودگي‌ صوتي‌ ناشي‌ از فعاليت‌ منابع‌ آلوده‌كننده‌ موضوع‌ بند (6) ماده‌ (1) اين‌ آيين‌نامه‌ كه‌ در داخل‌ محدوده‌ شهرها و نقاط‌ مسكوني‌ استقرار دارند به‌ طرق‌ ديگري‌ جز انتقال‌ آنها به‌ محلهاي‌ مناسب‌ امكانپذير نباشد، طرح‌ انتقال‌ اينگونه‌ منابع‌ توسط‌ سازمان‌ و با همكاري‌ وزارت‌ كشور (شهرداريها و بخشداريها)، وزارت‌ مسكن‌ و شهرسازي‌ تهيه‌ و پس‌ از تصويب‌ هيأت‌ وزيران‌ به‌ مورد اجرا گذاشته‌ خواهد شد.

 ماده‌ 13ـ سازمان‌ موظف‌ است‌ به‌ منظور كنترل‌ و جلوگيري‌ از ايجاد آلودگي‌ صوتي‌ توسط‌ ساير منابع‌ آلوده‌كننده‌ (موضوع‌ بندهاي‌ ه ، و، ز جزء 6 ماده‌ 1) ممنوعيتها و محدوديتهاي‌ نوعي‌، كمي‌، زماني‌ و مكاني‌ را تعيين‌ و به‌ تصويب‌ شورايعالي‌ حفاظت‌ محيط‌زيست‌ برساند.

 تبصره‌ـ عاملين‌ اين‌ قبيل‌ منابع‌ آلوده‌كننده‌ كه‌ به‌ علت‌ عدم رعايت‌ ممنوعيتها و محدوديتهاي‌ برقرار شده‌ توسط‌ سازمان‌ موجبات‌ آلودگي‌ صوتي‌ را فراهم‌ نمايند، به‌ مجازات‌ مقرر در ماده‌ (32) قانون‌ محكوم‌ خواهند شد."

 

4- ماده 104 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي – اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران – بند ج مصوب 17/1/79 در خصوص جرايم زيست محيطي که بخش مرتبط با آلودگي صوتي به شرح زير است:

" ماده 8- ميزان جريمه آلودگي صوتي از حاصلضرب عوامل زير تعيين مي گردد :

الف- مقدار افزايش آلودگي صوتي از حد استاندارد (برحسب دسي بل)

ب- زمان توليد (برحسب ساعت)

ج- ضريب 2 در صورتي كه زمان توليد در شب باشد.

د- ضريب ريالي (1000 ريال بر دسي بل)

هـ- ضريب حساسيت محيط"